Waarom er voor N-VA veel op het spel staat in Schotland

Door Piet De Bruyn op 7 september 2014, over deze onderwerpen: N-VA, Regio's in Europa

Het wordt razend spannend in Schotland de komende weken: stemmen de Schotten voor of tegen onafhankelijkheid? De N-VA, die al jaren banden heeft met de Schotse SNP, kijkt toe vanop de eerste rij. Parlementsleden Piet De Bruyn en Mark Demesmaeker zakken af naar Schotland. Want het precedent van een nieuw, onafhankelijk land in Europa weegt niet licht voor de N-VA.

"Ja, ik trek straks naar Schotland. Ik wil de avond van het referendum in Edinburgh zijn om het mee te maken. Enerzijds als nationalist, anderzijds als historicus. Dat wil je toch meemaken?", zegt N-VA-parlementslid Piet De Bruyn. Ook Europees parlementslid Mark Demesmaeker (N-VA) trekt naar Schotland, al is van een heuse N-VA-delegatie geen sprake. "Neen, we gaan low profile. Ik zal wel een pak persoonlijke gesprekken hebben en wil er natuurlijk van dichtbij bijzijn. Maar het is echt niet zo dat ze daar zitten te wachten op een grote N-VA-zending die komt vertellen hoe je verkiezingen wint (lacht)."

Piet De Bruyn: "Er staat heel veel op het spel."

Maar toch is het niet zomaar 'electoraal toerisme' wat De Bruyn en Demesmaeker er gaan doen. "Neen, er staat heel veel op het spel, ook voor Vlaanderen. Schotland is een belangrijk precedent binnen de Europese Unie, een heel interessante case. Europa heeft een beetje een kwalijke rol gespeeld, door heel weinig antwoorden te geven op de vraag wat er zou gebeuren bij onafhankelijkheid. Maar als het 'ja' wordt, dan gaan ze die moeten geven", zegt De Bruyn.

De laatste weken is de strijd tussen het "ja"- en het "neen"-kamp bijzonder spannend geworden. Waar de peilingen maandenlang de voorstanders van de onafhankelijkheid een quasi onoverbrugbare achterstand gaven, zijn de kansen plots gekeerd. Het "ja"-kamp heeft, na een tv-debat dat een verpletterende overwinning opleverde voor Alex Salmond, de leider van de Schotse onafhankelijkheidspartij SNP, plots de wind in de zeilen. 

Een sterke, economische campagne

Het leidt geen twijfel dat een onafhankelijk Schotland de geesten in Europa danig kan beïnvloeden. Maar de weg naar zo'n onafhankelijkheid loopt voor N-VA nog steeds anders dan bij de Schotten. Daar haalde de SNP eerst in het deelstaatparlement een absolute meerderheid. De partij is sociaal-economisch linkser dan de N-VA. Vervolgens koos ze voor een referendum, iets wat de N-VA expliciet niet doet. Daar koos men net om bij de verkiezingen in te zetten op het softere "confederalisme", in plaats van op de onafhankelijkheidseis. 

"Het is een oud debat binnen de Vlaamse beweging: gaan we voor de zuivere lijn van onafhankelijkheid of voor de devolutie? Bij ons is er geen meerderheid van de Vlamingen voor de onafhankelijkheid. Wel voor meer autonomie, en vooral de kans om het als regio economisch beter te doen", zegt De Bruyn. 

En laat die nadruk op het economische ook net het zwaartepunt zijn van de Schotse campagne. Daar speelt het oliegeld een grote rol. Schotland is rijk aan olie en Salmond wil die inkomsten ("200 miljard pond") gaan gebruiken voor zijn eigen land, niet voor heel het Verenigd Koninkrijk. "Van in het begin hebben ze die kaart getrokken, zeker op sociale media. Op Twitter en Facebook is een hele campagne gelanceerd over de schulden van Engeland versus die van Schotland. Over het bruto nationaal product. Dat lijkt te theoretisch, maar het heeft wonderwel de weg voorbereid voor het latere debat", zegt De Bruyn.

Vrouwen overtuigen vrouwen

Mogelijks een nog grotere rol spelen de vrouwen in de campagne. Women for Independence is een deur-aan-deur-campagne begonnen, met als simpel uitgangspunt "vrouwen overtuigen vrouwen". De vrouwelijke stemmers zijn zo de laatste maanden serieus beginnen schuiven. 

Een andere grote onbekende wordt de reactie van de Britse premier David Cameron als het "ja"-kamp het zou halen. De klap zou verschrikkelijk zijn voor de Britten, en meteen duikt ook de vraag op hoe ze concreet de Pond Sterling zouden aanpakken (nu delen ze die munt) en ook of ze een lidmaatschap van Schotland tot de EU zouden blokkeren of niet. "De Schotten van de SNP hebben hele draaiboeken klaar, alleen maken ze die nu nog niet tot in detail bekend. Maar het blijft een belangrijke zaak voor ons", zegt De Bruyn.

De fractie van N-VA in Europa: mét Cameron

De N-VA koos de afgelopen maanden in het Europees parlement voor een spectaculaire verandering. Nadat de partij al jaren in de fractie van groenen en nationalisten had gezeten, liepen Bart De Wever en co over naar de ECR, de fractie van de Britse Conservatieven. In het Europees parlement zit Demesmaeker dus samen met de grootste tegenstanders van die Schotse onafhankelijkheid.

Maar tegelijk is ook daar misschien de keerzijde van het verhaal van de ECR-fractie belangrijk. Bij zijn toetreding tot de ECR had De Wever uitgebreid contact met Cameron. "En als die uiteindelijk de Schotten hun onafhankelijkheid gunt via een referendum, dan staat niets toch in de weg dat hij bij een Vlaamse onafhankelijkheid op dezelfde manier zal reageren?", zo vertrouwt een N-VA-betrokkene ons toe

Bron: Newsmonkey - Wouter Verschelden

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is